TÁC DỤNG CỦA VITAMIN E
Tác giả : TS. VƯƠNG TIẾN HÒA (Giảng viên ÐH. Y Hà Nội Chuyên viên BV. Phụ sản Trung ương)
 |
| Nguồn cung cấp Vitamin E - Thiết kế hình ảnh: F3 photo |
1. Vitamin E là gì?
Vitamin
E là một trong những chất nằm trong nhóm vitamin và cũng tuân theo chức
năng của nhóm vitamin là tham gia vào các phản ứng của cơ thể với vai
trò xúc tác, giúp cơ thể chuyển hóa (trong những trường hợp cụ thể, nếu
thiếu có thể gây ra những bất thường cho cơ thể). Ví dụ phụ nữ khi mang
thai những tháng đầu, nếu thiếu vitamin B9 (acid folic) có thể sẽ gây
bất thường về ống thần kinh. Như vậy, tuy vitamin E không phải là một
chất tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển hóa của cơ thể nhưng lại có
tính chất góp phần rất quan trọng trong quá trình này, giúp cho cơ thể
khỏe mạnh, chống lại sự sản xuất dư thừa gốc tự do, chống lại quá trình
chết tế bào, kìm hãm quá trình lão hóa, giúp da tóc mịn màng...., ngoài
ra còn có nhiều tác dụng khác giúp nâng cao chất lượng sống của con
người.2. Có bao nhiêu dạng vitamin E?
Có hai loại vitamin E: Loại có nguồn gốc thiên nhiên và loại tổng hợp.
-
Vitamin E có nguồn gốc thiên nhiên: Ðược chiết xuất từ dầu thực vật như
đậu tương, ngô, mầm lúa mạch, các loại hạt có dầu như hạt hướng dương.
Vitamin E thiên nhiên là một đồng phân duy nhất của d-alpha tocopherol.
Có 4 loại tocopherol là alpha, beta, gamma và delta, nhưng alpha là dạng
chính (Cũng là vitamin E thiên nhiên) tồn tại trong cơ thể, có tác dụng
cao nhất. Tuy nhiên các dạng khác như beta, gamma và delta dù hoạt tính
thấp hơn loại alpha nhưng cũng có tác dụng hỗ trợ rất lớn cho sức khỏe
con người.
- Mặc dù có
tác dụng tốt nhất trong các loại tocopherol, nhưng do chiết xuất từ các
thực phẩm thiên nhiên nên không kinh tế, vì vậy người ta đã sản xuất ra
loại vitamin E tổng hợp. có công thức là dl - alpha tocopherol, gồm 8
đồng phân nhưng chỉ có 1 đồng phân giống vitamin E thiên nhiên là d -
alpha tocopherol (chỉ chiếm 12,5%), vì vậy tác dụng của vitamin E tổng
hợp thấp hơn so với loại có nguồn gốc thiên nhiên.
Vì
loại d - alpha tocopherol có tác dụng chính, vì vậy Hội đồng nghiên cứu
Quốc gia Mỹ đã lấy nó làm tiêu chuẩn và dùng đơn vị quốc tế IU để đánh
giá hoạt tính của vitamin E trong các chế phẩm thương mại trên thị
trường.
Về cơ chế hấp
thu và sử dụng hai loại vitamin E thiên nhiên và tổng hợp trong cơ thể
không có gì khác nhau, nhưng loại vitamin thiên nhiên được sử dụng nhiều
hơn khoảng 50% so với loại tổng hợp. Vì vậy muốn đạt được hiệu quả mong
muốn thì khi sử dụng vitamin E tổng hợp, phải uống tăng liều lên gấp
1,4 lần so với loại thiên nhiên.
Lượng vitamin E dư thừa trong cơ thể do
không được sử dụng sẽ nhanh chóng bị đào thải.
Các
công trình nghiên cứu đã chứng minh rằng vitamin E có tác dụng chống
lại gốc tự do NO (Oxid Nitric) trong cơ thể (khi chất này dư thừa sẽ gây
tác dụng xấu).
3. Tác dụng của vitamin E đối với thai nghén
Khi
phát hiện ra vitamin E và nhận thấy nó có tác dụng tốt đối với thai
nghén, người ta đã đặt tên khoa học cho vitamin E là Tocopherol, theo
tiếng Hy Lạp nghĩa là mang lại sự sinh sản. Trong những trường hợp thai
nghén thường có nguy cơ cao như hội chứng rối loạn tăng huyết áp trong
thai nghén (Trước đây gọi là nhiễm độc thai nghén), người ta đã cho thai
phụ ở tình trạng tiền sản giật uống hàng ngày vitamin E phối hợp với
vitamin C. Kết quả đã làm giảm nhẹ bệnh và 76% số bệnh nhân không còn
tình trạng tiền sản giật. Người ta cũng nhận thấy nếu được uống bổ sung
thường xuyên 400 đơn vị vitamin E và 1.000mg vitamin C hàng ngày vào 3
tháng giữa của thai kỳ, sẽ làm giảm tỷ lệ thai phụ bị tiền sản giật.
Loại vitamin E có nguồn gốc thiên nhiên được hấp thu vào máu và truyền
sang thai nhi nhiều hơn và hiệu quả hơn so với loại vitamin E tổng hợp.
Sở dĩ vitamin E góp phần thuận lợi cho quá trình mang thai, sự phát
triển của thai nhi và giảm được tỷ lệ sẩy thai hoặc sinh non là do đã
trung hòa hoặc làm mất hiệu lực của gốc tự do trong cơ thể.
4. Các tác dụng khác của vitamin E đối với cơ quan sinh sản phụ nữ.
Vitamin
E cũng làm giảm nhẹ các triệu chứng chuột rút, đau các bắp cơ hoặc đau
bụng khi hành kinh ở các em gái tuổi vị thành niên. Các em gái nếu được
dùng vitamin E ngay từ đầu của kỳ kinh sẽ giảm được 36% đau khi hành
kinh.
- Qua nghiên cứu
thực nghiệm, các nhà khoa học nhận thấy vitamin E có thể ức chế quá
trình oxy hóa DNA nên đã ức chế hoạt động của chuỗi tế bào ung thư vú,
làm giảm được 95% sự gia tăng tế bào ung thư vú ở người sử dụng alpha
tocopherol, nghĩa là vitamin E có thể gây độc có tính chọn lọc đến các
tế bào ung thư vú.
-
Các nghiên cứu khác cho thấy những phụ nữ được bổ sung vitamin E thì tỷ
lệ bị ung thư buồng trứng thấp hơn 67% so với nhóm không được sử dụng.
Liều vitamin E bổ sung hàng ngày là 75mg, tương đương với 110 đơn vị
vitamin E thiên nhiên. Người ta cũng khuyến cáo: Bổ sung vitamin E kèm
với vitamin C hàng ngày có thể làm giảm nguy cơ ung thư buồng trứng.
-
Ngoài ra vitamin E còn góp phần cải thiện tình dục, giúp noãn (trứng)
và tinh trùng phát triển tốt hơn, nâng cao kết quả điều trị vô sinh.
5. Tác dụng chính của vitamin E đối với da và tóc
Hàng
ngày, da thường tiếp xúc với ánh nắng có nhiều tia cực tím nên dễ bị
hủy hoại, mất tính chun giãn và sạm lại. Dùng kem bôi da có chứa vitamin
E sẽ giúp giảm sự bốc hơi nước và giảm mức độ nhạy cảm đối với tia cực
tím, chống được sạm da. Ðối với người bị viêm da dị ứng (làm rối loạn
màu sắc của da và gây ngứa do da chứa nhiều IgE), vitamin E có tác dụng
giảm nồng độ IgE, trả lại màu sắc bình thường và làm mất cảm giác ngứa.
Khi
có tuổi, da mất tính chun giãn, đồng thời do tác dụng của lượng gốc tự
do dư thừa sẽ làm da nhăn nheo, mất độ chun giãn, tóc xơ cứng, giòn, dễ
gãy, vitamin E có thể giúp cải thiện tình trạng trên (làm da mềm mại,
tóc mượt ít khô và gãy như trước) do đã làm giảm tiến trình lão hóa của
da và tóc.
6. Sử dụng vitamin E có an toàn không?
Nói
chung việc sử dụng vitamin E khá an toàn. Lượng dư thừa, không được sử
dụng sẽ nhanh chóng đào thải ra khỏi cơ thể. Liều cần thiết cho cơ thể
sử dụng hàng ngày trung bình khoảng từ 100-400 đơn vị. Vitamin E hầu như
không có tác dụng phụ khi sử dụng ở liều thông thường. Tuy nhiên khi
lạm dụng vitamin E, dùng liều quá cao có thể gây buồn nôn, dạ dày bị
kích thích hoặc tiêu chảy, chóng mặt, nứt lưỡi hoặc viêm thanh quản.
Những triệu chứng này sẽ nhanh chóng mất đi sau khi ngừng thuốc.
Tuy
nhiên vitamin E có thể làm tăng tác dụng của thuốc chống động gây chảy
máu. Khi dùng chung với Aspirin vitamin E có thể cản trở sự ngưng kết
tiểu cầu của Aspirin.
7. Có thể tìm vitamin E ở đâu?
Vitamin
E có rất nhiều trong các thực phẩm nguồn gốc thiên nhiên có nhiều chất
béo như: đậu tương, giá đỗ, vừng, lạc, mầm lúa mạch, hạt hướng dương,
dầu ô-liu. Vì vậy chỉ cần ăn nhiều dầu thực vật hoặc các thức ăn có
nhiều vitamin E hàng ngày là đủ. Nếu thiếu, trong một số trường hợp cụ
thể nên được các bác sĩ tư vấn về sự cần thiết có phải sử dụng vitamin E
không? Nếu cần thì liều lượng thế nào và thời gian sử dụng bao lâu?
Hiện nay các nhà thuốc có bán loại vitamin E nguồn gốc thiên nhiên, dạng
viên nang, một vỉ 10 viên với tá dược là dầu đậu tương, hàm lượng thích
hợp và dễ dùng.
Tham khảo từ TS Vương Tiến Hòa - Giảng viên đại học Y Hà Nội. Chuyên viên bệnh viện phụ sản Trung Ương
Tham khảo từ PGS. TS. Nguyễn Duy Hưng Tổng thư ký hội da liễu Việt Nam
 |
| Vai trò Vitamin E - Thiết kế hình ảnh: F3 Photo |
 |
| Thừa và thiếu Vitamin E - Thiết kế hình ảnh: F3 Photo |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét